Matematyka i Komputery

Tradycyjnie, gdyż już po raz dziesiąty, pięć sierpniowych dni przeznaczyliśmy na spotkanie w gronie nauczycieli, zagorzałych zwolenników wykorzystania komputerów i kalkulatorów na lekcjach matematyki. Organizatorkami szkolenia w Wieluniu były: Ilona Nosal-Nowikow, Czesława Knul oraz Barbara Pielucha. Owo spotkanie odbyło się w dniach od 16 do 20 sierpnia 2004 r. Tematem wiodącym warsztatów było Miejsce Technologii Informacyjnej w pracy z młodzieżą uzdolnioną matematycznie.
Dzięki gościnności Pana Zbigniewa Wiśniewskiego, Dyrektora I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki, Pani Wielisławy Łukomskiej, do końca 2003r. również Dyrektora I LO oraz Pani Bogumiły Czerniak, Dyrektora Gimnazjum nr 1 im. Kazimierza Wielkiego oddano nam do dyspozycji teren szkół wraz z ich zapleczem technicznym. Podziękowania kierujemy dla Pani Barbary Fronczak, nauczycielki matematyki w I LO, Pana Pawła Podyma, nauczyciela informatyki w I LO oraz Pana Andrzeja Kozika, administratora w tej szkole, którzy przyczynili się do sprawnej organizacji zajęć.Wśród uczestników znalazł się Pan Zdzisław Spychała, Dyrektor Kolegium Nauczycielskiego w Wieluniu.
Łącznie w warsztatach wzięło udział przeszło 60 osób, zastanawiających się nad rolą i miejscem pracy z młodzieżą uzdolnioną matematycznie w prowadzonej reformie edukacji szkolnej.
Codziennie zajęcia rozpoczynały się wykładem, a w dalszej kolejności prowadzone były warsztaty w pracowniach komputerowcyh oraz w pracowni kalkulatorowej. Podczas pobytu w Wieluniu mieliśmy do dyspozycji 3 pracownie komputerowe, pracownię kalkulatorową oraz aulę, w której prowadzone były wykłady. Jedna z pracowni komputerowych została udostępniona uczestnikom warsztatów w Gimnazjum nr 1 im. Kazimierza Wielkiego.
Rozpoczęcia warsztatów dokonał Koordynator Grupy Roboczej SNM Matematyka i Komputery prof. dr hab. Henryk Kąkol, który powitał uczestników. Z wykładem inaugurującym cykl spotkań nauczycieli przy komputerze i kalkulatorze pierwszego dnia warsztatów wystąpiła Janina Duda (uczestniczka seminarium Technologia Informacyjna w nauczaniu matematyki) przedstawiając charakterystykę ucznia uzdolnionego matematycznie oraz wymieniając metody rozpoznawania uzdolnień matematycznych. Prelegentka omówiła również pracę z uczniem uzdolnionym matematycznie, zestawiła emocjonalne i psychiczne problemy uczniów uzdolnionych. Rozważania zakończyły uwagi o aktualnej sytuacji prawnej w zakresie kształcenia tych uczniów. W trakcie wykładu przytoczonych zostało wiele sentencji znanych osób na temat zdolności, na przykład:
"Istnieje coś bardziej niespotykanego
coś o wiele lepszego niż zdolności.
To jest zdolność rozpoznawania zdolności"
/ Albert Humbart, psycholog /
"<<zdolny>> nie znaczy <<doskonały>>"
/ Geoff Lewis, psycholog /

Temat kontynuował drugiego dnia prof. Henryk Kąkol wymieniając formy i zabiegi dydaktyczne stosowane w pracy z uczniem uzdolnionym matematycznie na lekcjach matematyki, na zajęciach w ramach koła matematycznego i w pracy indywidualnej. Profesor zwrócił uwagę, iż program, tematyka zajęć, wybór metody jest indywidualną sprawą nauczyciela, ale "zawsze jednak powinno się preferować samodzielne dociekania uczniów, uczenie się przez odkrywanie, ustosunkowywanie się do różnych pomysłów i sądów oraz aktywne działanie" w opozycji do metody podającej. Profesor zapoznał uczestników z treścią pewnego zadania z parametrem i zaproponował imponujący sposób jego rozwiązania przy pomocy kalkulatora.

Trzeci wykład prowadził Jarosław Leżański (również uczestnik w/w seminarium), który pokazał uczestnikom działanie i rolę platformy e-learningowej w pracy z młodzieżą uzdolnioną. Uczestnicy wyrazili wielkie zainteresowanie tematyką i wyrazili chęć uczestnictwa w specjalnym kursie, w trakcie którego mogliby sprawdzić, na czym polega w e-nauczanie oparte na wspólnej platformie.
Czwartkowy wykład prowadził Paweł Dulak, który przedstawił krótką charakterystykę wybranego oprogramowania matematycznego działającego w środowisku systemu operacyjnego Linux. Prezentowane były programy do wykorzystania na lekcjach dotyczących geometrii czy nauki o funkcjach. Każdy z uczestników warsztatów otrzymał płytkę zawierającą Linux Knoppix. Wykładowca przekonał słuchaczy o korzyciach płynących z używania tego systemu operacyjnego. Polecił darmowy program Open Office, tzw. pakiet programów biurowych.

Warsztaty zakończyło wystąpienie dra Eryka Kurciusa, który analizował krąg zagadnień skupionych wokół programu Cabri i inwersji w zadaniach z geometrii. Prowadzący wykład pokazał w swoim wystąpieniu niezwykle interesujące i bardzo praktyczne problemy geometryczne, które można uzasadniać korzystając z programu Cabri.
Zajęcia warsztatowe odbywały się równocześnie w czterech grupach. Osoby uczące w gimnazjum miały do wyboru grupę, dla której przewidziano zajęcia wyłącznie z zakresu programów komputerowych oraz grupę, dla której przygotowano zajęcia poświęcone po części kalkulatorom i po części programom komputerowym. Tak samo kształtował się podział na grupy wśród nauczycieli szkoły średniej.
W trakcie warsztatów poznawaliśmy wykorzystywanie kalkulatorów graficznych, różnorodnych programów komputerowych w procesie rozwiązywania problemów matematycznych. Zajęcia warsztatowe z wykorzystaniem kalkulatora graficznego TI prowadzili: prof. dr hab. Henryk Kąkol (omawiał problemy z rachunku prawdopodobieństwa oraz sposoby rozwiązywania różnych problemów matematycznych), Agnieszka Herma (uczyła podstaw obsługi tego kalkulatora, omawiała jego zastosowanie w nauczaniu oraz zaproponowała sposób jego użycia na lekcjach realizujących tematy: elementy logiki oraz rozwiązywanie zadań z wartością bezwzględną), Zofia Aleksandra Jankowska (przekonała uczestników, iż zasadnym jest użycie tego narzędzia na lekcjach poświęconych statystyce).
Zajęcia warsztatowe z wykorzystaniem programów komputerowych prowadzili: dr Eryk Kurcius - na temat Cabri i inwersji w zadaniach z geometrii, zajęcia poparte były wykładem, Jan Sygnowski - zaproponował użycie programu Excel do rozwiązywania zadań ze statystyki oraz programu Derive do rozwiązywania problemów matematycznych, dr Tadeusz Ratusiński - omawiał możliwości wykorzystania komputera do rozwiązywania problemów matematycznych przy pomocy programów Cabri oraz Wykresy, Bogdan Podlecki - zapoznał nauczycieli z problemem Steinhausa.
Zajęcia warsztatowe, na których dokonano przeglądu programów komputerowych, które mają zastosowanie w nauczaniu matematyki, prowadziła Katarzyna Parcia. Jako kontynuacja wykładu, odbyły warsztaty na temat wybranego oprogramowania matematycznego działającego w środowisku systemu operacyjnego Linux, które prowadził Paweł Dulak. Na kolejnych zajęciach zapoznano uczestników z nowymi matematycznymi programami komputerowymi, które ostatnio ukazały się na polskim rynku edukacyjnym, spotkania prowadziły: Renata Wojtuś, zapoznając z programem Autograph oraz Katarzyna Wadoń, proponując pracę z programem TI InterActive!.
Każdy uczestnik warsztatów otrzymał książkę autorstwa Sławomira Kopańskiego "W poszukiwaniu matematycznych talentów" , wybrany przez siebie numer czasopisma MiK, jak również koszulkę z nadrukiem SNM i materiały szkoleniowe wraz z plakietką. W trakcie warsztatów można było zapoznać się z nowościami wydawniczymi, a także stałymi pozycjami wydawnictwa Dla szkoły.

Organizatorzy zorganizowali wiele atrakcji towarzyszących warsztatom. W pierwszym dniu odbył się "Wieczór wspomnień" z poprzednich spotkań grupy roboczej. Uczestnicy warsztatów otrzymali płytę CD-ROM zawierającą całą historię Grupy Roboczej Matematyka i Komputery. W drugim dniu spotkaliśmy się na uroczystym bankiecie, w czasie którego towarzyszył nam zespół muzyczny Impuls. Wieczorną część trzeciego dnia spędziliśmy w gospodarstwie agroturystycznym w Chróścinie, gdzie prócz biesiady agroturystycznej czekały na nas przygotowane różnorakie atrakcje m. in. przejazd bryczką, jazda konna, przejazd baną z pochodniami. Mieliśmy okazję obejrzeć Dom Pomocy Społecznej w Chróścinie - Zamku oraz wysłuchać historii schowanego wśród lasów i łąk w dolinie rzeki Prosny pałacu. Zwiedzanie Wielunia zaplanowaliśmy na czwartkowe popołudnie, natomiast wieczór spędziliśmy wspólnie przy ognisku w Kamionie - ośrodku wypoczynkowo-szkoleniowym na obszarze Załęczańskiego Parku Krajobrazowego. Była okazja również na pląsy z zespołem muzycznym. W piątkowe południe odbyło się spotkanie pożegnalne z poczęstunkiem, podczas którego wręczano kwiaty oraz upominki.

Dziękujemy organizatorom za bardzo ciekawy program. Serdeczne słowa wdzięczności za okazaną pomoc kierujemy również do wszystkich Sponsorów oraz Darczyńców. Warsztaty wsparło kilkanacie firm z Wielunia i okolic.

Kolejne spotkanie już za rok. Prawdopodobnie miejscem spotkania będzie Barlinek, Kielce lub Bielsko-Biała.Tym razem tematyka warsztatów będzie bardziej urozmaicona. Tak na przykład będą tematy: Miejsce TI w pracy z tekstem matematycznym, Miejsce TI w kształtowaniu pojęć matematycznych, Platforma e-learningowa jako pomoc w prowadzeniu koła matematycznego oraz inne.